Ev yalıtımı

Ele yapışan o ısı, kiremitin altında duran havaya geçer ve akşama kadar döşemeye iner. Bodrum’da serin tutmanın ilk işi bu inişi kesmektir, duvarı sarmak değil. Kiremit açık renkte kalır. Altında havanın dolaşacağı bir aralık bırakılır. Isı yalıtımı o aralığın altına, döşemenin üstüne, kenarda incelmeden yayılır. Çatı böyle kurulmamışsa, duvardaki levha öğleden sonrayı değiştirmez.

Yağmur bu hesabın dışında bırakılmaz. Yaz kuraktır, su kışın gelir. Islanan yalıtım artık ısı tutmaz. Bir malzemenin hem suyu hem güneşi keseceğini ummak, çatıyı ikisine birden açık bırakmaktır. Su örtüsü yukarıdadır. Yalıtım altındadır. İkisinin arasında havanın geçtiği aralık durur.

Kırk santimlik yerel kireçtaşı başka türlü çalışır. Gündüz aldığı ısıyı odaya yavaş verir. Gece kepenkler açılınca, karşılıklı pencerelerden giren hava o taşı soğutur ve taş sabaha kadar o serinliği tutar. İç yüze yapıştırılan levha bu alışverişi keser. Oda taştan ayrılır. Ev dışarıdan hâlâ taş gibi durur. İçeride taşın serinliği kalmamıştır.

Taş iki santimlik bir kaplamaysa ve arkası betonarme bir iskeletse, o plakadan serinlik beklenmez. Ağırlık onda değildir. Yalıtım iskeletin dışındadır. Kolonun yanından ve döşemenin duvara değdiği yerden kopmadan geçer. Taş, önünde biraz hava kalacak biçimde durur. Yağmuru karşılar. Isıyı tutması beklenmez.

Çatı ve duvar doğru kurulmuş olsa bile, Bodrum’da ısının çoğu camdan girer. Güneydeki saçağın boyu, altındaki camın yüksekliğinden çıkar. Aynı boy her pencereye yazılmaz. Batıda güneş alçalır ve yatay saçak o saatte gölge bırakmaz. Açıklık küçülür. Önüne dikey bir meşe kepenk gelir. Kepenk manzarayı kapatmak için değildir. Akşam güneşinin, duvarda harcanan emeği geri almaması içindir.

Cam çift camdır. Bu iklimde çift cam, tek başına bir cevap değildir. Soğuk bir kentte içeri güneş almak istenir. Burada cam, güneşin ısısını daha az geçirecek biçimde seçilir. Kenardaki metal çıta ince bir köprü olarak kalırsa, tuzlu havada buğu önce orada belirir. O çizgi de yalıtımın parçasıdır.

Kireçtaşı, tuzu ve nemi içinde taşır. Üzerine nefes almayan bir çimento sıva çekilip taşa kapalı bir köpük yapıştırılırsa, nemin gideceği yer kalmaz. Duvar ıslak kalır. Islak taş ısıyı dışarı vermez, içeri verir. İçeride kireç sıva kullanılır, çünkü taşın kurumasına izin verir. Yalıtım, bu kuruma yolunun önüne değil, duvarın dışına kurulur.

Çatıda da aynı dikkat vardır. Su örtüsü ısı yalıtımının üstündedir. Altına gelişigüzel serilen naylon, buharı ahşapta ve taşta bırakır. Su bir katmandır, ısı başka bir katman. Aralarındaki boşluk, şantiyede unutulan bir aralık olmamalı. Buhar oradan çıkar.

Kışın yamaçtan inen su avluya akarsa, önce döşemenin kenarını ıslatır. Islak kenar, yukarıda özenilen yalıtımı aşağıdan bozar. Su, taş bir kanalla evden uzaklaştırılır. Çatıdaki düzen, bu kanal yoksa tamamlanmış sayılmaz.

Soğutulan odanın altında yalıtım, toprak ile döşeme arasında ara vermeden gider. Döşeme duvara değdiği yerde kesilirse, yaz boyu dışarının ısısı o aralıktan odaya sızar. Kolonun yanında bırakılan boşluk da aynı kapıdır. Ev oradan ısınır. Cam suçlanmadan önce o kenara bakılır.