Taş ev kurarken

Ayvalık’ın eski sokakları dardır. Karşı duvar yakındadır. Sokağa geniş bir cam açmak manzara vermez. Kışın yağmuru ve karşı evin duvarını içeri alır. Işık, avlunun yüksek taş duvarının üzerinden düşer. Oda o ışıktan aydınlanır.

Bu, Bodrum’daki yamaç villasının düzeni değildir. Orada saçak, güney camını öğle güneşinden keser. Burada camın asıl yeri avludur. Sokağa bakan açıklık küçük kalır. Mahremiyet de yağmur da orada tutulur.

Yazın rüzgâr denizden ve adalar arasındaki kanaldan gelir. Avlu bu rüzgâra bir aralıktan açılırsa ev öğleden sonra serinler. Avlunun üstü camla kapatılırsa aynı yer, günün ısısını akşama kadar tutan bir kutu olur.

Limana bakan demir, tuzlu havada çabuk paslanır. Bağlantı paslanmaz çelikten ya da boyalı alüminyumdan kurulur. Taşın üzerine nefes almayan çimento sıva çekilirse kış nemi duvarda kalır. Sıva kireçtir. Kiremit, kış yağmurunu sokağa indirir. Düz bir çatı bu sokakta suyu tutar.

Ayvalık’ın yamacında zeytin vardır. Ağaç kesilmez. Evin oturduğu kot ve yaklaşımı ona göre verilir, çünkü ağaç gölgesini çoktan kurmuştur. Bahçede çim, bu yazın suyunu ayrı bir düzenle ister ve burada yeri yoktur. Zemin taş ve toprak kalır.

Su isteniyorsa avlunun gölgesine, dar bir tekne olarak alınır. Denize, batıya açılan geniş bir havuz, öğleden sonra güneşi cama geri verir. O su manzaranın ucunda değil, avlunun içinde kalır.